Ghi chép bởi Út Quyên cho Hanoi Grapevine Ảnh Lê Thu Minh – thành viên mạng lưới khán giả tích cực PAN – Hanoi Grapevine Ghi rõ nguồn Hanoi Grapevine khi chia sẻ bài. Không sao chép từng phần hoặc nguyên văn khi chưa có sự cho phép
Nhiều người e ngại đến với nhạc thể nghiệm vì cho rằng nó quá khó hiểu và dị biệt. Nhưng với nghệ sĩ Nguyễn Xuân Sơn (nghệ danh Sơn X), để chơi và cảm được thể loại âm nhạc này bạn chỉ cần có một trái tim biết rung động trước những âm thanh của cuộc sống. Hanoi Grapevine tường thuật lại những chia sẻ của anh về chuyện nghề, chuyện đời và những quan điểm về thực hành và thưởng thức âm nhạc mở màn cho buổi trình diễn Thắp một tia Đom Đóm đêm 16.6 tại trường âm nhạc Erato.
“Không phải tôi chọn âm nhạc mà có lẽ chính âm nhạc đã chọn tôi,” nhạc sỹ Sơn X tâm sự. Khi còn nhỏ, Sơn X ham mê văn học và đã từng ước mơ theo đuổi sự nghiệp viết lách. Nhưng thời của anh, bố mẹ là người hướng và lựa chọn nghề nghiệp cho con cái. Lúc đầu anh cũng rất miễn cưỡng để học nhạc truyền thống, tuy nhiên sau này anh phải cảm ơn bố, người đã quyết định đưa anh đến với âm nhạc truyền thống vì chính từ nhạc truyền thống đã dẫn anh đến với nhạc thể nghiệm đương đại – âm nhạc của sự tự do.
Với những khán giả đã quen với âm nhạc có giai điệu, nhịp điệu khi mới tiếp xúc với nhạc đương đại có thể sẽ gặp nhiều trở ngại. Sơn X gợi ý, sự so sánh giữa âm nhạc với các loại hình khác có thể sẽ giúp bạn dễ dàng tiếp nhận hơn.
Cũng tựa như khi nhỏ, ta đọc những cuốn sách với nội dung đơn giản, dễ hiểu. khi lớn lên những sách đó không còn mang lại sự tò mò, và sự giản đơn không còn làm ta bị hấp dẫn. Ta có nhu cầu tìm tới những cuốn sách có nhiều lớp tư duy hơn. Thậm chí đọc một lần còn không hiểu, hoặc có thể rất nhiều năm trải nghiệm sống mới hiểu một cuốn sách.
Nếu như trong hội họa, không có màu nào là đẹp hay xấu thì trong âm nhạc cũng không có âm thanh nào là dở hoặc hay, cái quan trọng là cách một nhạc sĩ tổ chức, sắp xếp các âm thanh đó. Với người nhạc sỹ sáng tác, tất cả các âm thanh đều là chất liệu bình đẳng, chứ không chỉ những âm thanh xuất phát từ nhạc cụ mới có thể tạo ra âm nhạc.
Công chúng của nghệ thuật ngày hôm nay không chỉ dừng lại ở chỗ duy mỹ. Họ cần tìm thêm những giá trị khác ở một tác phẩm nghệ thuật. Khán giả ở những nước phát triển họ đến với nghệ thuật đương đại cũng không phải vì họ đã hiểu ngay một tác phẩm nào đó, nhưng chính vì vậy mà nghệ thuật đương đại có sự hấp dẫn với họ. Bởi nó mang tới những câu hỏi, mang tới những nghĩ suy. Nếu đến với nghệ thuật mà tìm tới sự quen thuộc với một định kiến, thì vô hình chung chúng ta đang giết đi sự sáng tạo.
Với Sơn X “hãy đến với một buổi trình diễn nhạc thể nghiệm bằng một cái đầu rỗng”. Cất tất cả những định kiến, thậm chí những hiểu biết đã có của bạn ở nhà, để tiếp nhận với âm nhạc đương đại. Khi tự do cùng âm thanh, đôi khi chúng ta có thể cảm nhận, tận hưởng và trí tưởng tượng của chúng ta có thể bay rất xa, tới những tầng bậc cảm giác mà tác phẩm âm nhạc đương đại mang lại.
Một số hình ảnh đêm trình diễn “Thắp một tia Đom Đóm”
